In Nederland krijgen jaarlijks ruim 11.000 mensen de diagnose darmkanker. Meestal gaat het om dikkedarmkanker. Ongeveer een derde van de patiënten heeft endeldarmkanker. Darmkanker is bij mannen, ná prostaat- en longkanker, de meest voorkomende soort kanker. Bij vrouwen volgt darmkanker na borstkanker. De kans op genezing is groot als darmkanker vroeg wordt ontdekt.

Erfelijkheid

Darmkanker is in 5-10% van de gevallen erfelijk. Afhankelijk van uw leeftijd, familiegeschiedenis en tumorkenmerken wordt een inschatting gemaakt met betrekking tot doorverwijzing naar de klinisch geneticus van het Erasmus MC. Zij bieden u dan de mogelijkheid bij Adrz Vlissingen op het spreekuur te komen. Voor vragen kunt u terecht bij uw arts of verpleegkundig specialist.

Landelijke registratie darmkanker

Adrz doet mee met de landelijke registratie van darmkanker, de zogenaamde Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA). In deze registratie worden alle gegevens opgenomen van patiënten die worden behandeld voor darmkanker om zodoende inzicht te krijgen in de geleverde zorg en de uitkomst hiervan. Het doel is om met deze gegevens op landelijk niveau de kwaliteit van zorg te vergelijken en te verbeteren. Dit werk wordt gedaan door onafhankelijke medewerkers van het IKNL.

Symptomen

Darmkanker geeft niet altijd klachten, zeker als de ziekte nog in het beginstadium is. Pas in een gevorderd stadium kunnen er klachten ontstaan. Daarbij kunnen de klachten ook verschillen. Dit heeft te maken met de plaats van de tumor. Zo geeft een tumor in het laatste stuk van de darm eerder klachten dan een tumor aan het begin van de darm.

Mogelijke klachten kunnen zijn: een veranderd ontlastingspatroon (het kan zijn dat u juist meer of minder vaak naar het toilet moet voor ontlasting; of de samenstelling van de ontlasting is veranderd). Daarnaast kan bloed of slijm bij de ontlasting ook een symptoom zijn. Loze aandrang, bloedarmoede, gewichtsverlies en aanhoudende vage buikpijn kunnen ook klachten zijn die veroorzaakt worden door een darmtumor.

Onderzoek en diagnose

Als uw huisarts vermoedt dat u darmkanker of een andere aandoening van de (dikke) darm heeft, verwijst hij u naar een maag-darm-leverarts voor een consult. Uw huisarts verwijst u ook door als hij geen verklaring vindt  voor klachten zoals bloedarmoede, vermagering en/of aanhoudende buikpijn. Aan de hand van de verwijsgegevens van de huisarts wordt bepaald hoe urgent de verwijzing is.

 

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Vanaf 2014 is het bevolkingsonderzoek naar darmkanker ingevoerd. Het ADRZ is geselecteerd als een van de ziekenhuizen waar mensen terecht kunnen voor vervolgonderzoek (colonscopie) als zij positief getest zijn met de ontlastingstest van het RIVM.

Colonscopie

Bij een verdenking op darmkanker wordt in eerste instantie een colonscopie verricht. U wordt hierover geïnformeerd door de arts of de MDL-verpleegkundige. De MDL-verpleegkundige geeft u in een groepsvoorlichting of in een persoonlijk gesprek informatie en stelt u vragen als voorbereiding op het onderzoek. Tijdens de colonscopie worden er meestal biopten (stukjes weefsel) weggenomen. Dit wordt onderzocht door de patholoog en geeft duidelijkheid of er al dan niet sprake is van kanker.

 Behandelteam

Medisch specialisten:

Mw J.Y. van Berkel, internist

Dhr. dr. M. Bubic, MDL-arts

Dhr. P. Konstatopoulus, MDL-arts

Dhr. L. Oosterbosch, MDL-arts

Mw A. Stegeman, internist

Dhr F. Waltman, internist

Dhr A.A. Tanis, MDL-arts

MDL-verpleegkundigen:

Joke Huijbregtse

Annelies Jonkheim

 

 

 

 

 

 

Verpleegkundig specialist

Als er vanuit de colonscopie afwijkingen naar voren komen, wordt de verpleegkundig specialist ingeschakeld. Een verpleegkundig specialist is opgeleid om, naast de verpleegkundige taken, ook medische taken uit te voeren en neemt in de behandeling van darmkanker taken van de arts over. Zij werkt ook als een ‘casemanager’ wat betekent dat zij zorg draagt voor een soepel verloop van de verschillende afspraken. Zij neemt kort na de scopie contact met u op om het verdere traject met u te bespreken. U kunt bij haar terecht voor vragen en zij is het aanspreekpunt voor u gedurende de fasen van onderzoek, behandeling en controle.

In het ADRZ werken Judith Kuiper en Marjon Oostdijk als verpleegkundig specialist darmkanker. Zij zijn via e-mail of telefonisch bereikbaar: j.kuiper@adrz.nl (06-83591252); marjon.oostdijk@adrz.nl (06-12923308).

Vervolgonderzoek

Na een colonscopie waarbij er gedacht wordt aan kanker. worden de volgende vervolgonderzoeken gepland:

  • CT scan van de longen en de buik. Het doel van dit onderzoek is om vast te stellen of er uitzaaiingen zijn in de rest van het lichaam en dan met name in de longen en de lever.
  • Bloedonderzoek.
  • Als er wordt gedacht aan endeldarmkanker wordt aanvullend een MRI verricht. Met dit onderzoek wordt nauwkeurig vastgesteld hoe groot de afwijking is en of er lymfeklieren zijn vergroot in de buurt van de afwijking.
  • Soms zijn er nog meer onderzoeken nodig om de diagnose te kunnen stellen.

Meer informatie

Meer informatie over de diagnostiekfase bij darmkanker vindt u in onze folder Verdenking darmkanker.

Controleperiode

Medische controle

De eerste 5 jaar na de behandeling voor (endel)darmkanker blijft u onder controle bij de chirurg of de verpleegkundig specialist. Deze controles hebben als doel om u zo goed mogelijk te begeleiden maar daarnaast ook het vroegtijdig opsporen van eventuele terugkeer van de ziekte.

CEA

Bij iedere controle moet u bloedprikken, uw bloed wordt dan onderzocht op een tumorstofje dat CEA heet. De eerste 3 jaar na de operatie, is dit bloedonderzoek om de 3 maanden, de volgende 2 jaren vindt dit onderzoek elk half jaar plaats.

Radiologisch onderzoek

Gedurende de eerste 2 jaar wordt elk half jaar een echo van de lever gemaakt of een CT-scan wanneer een echo niet voldoende informatie geeft. Na de eerste 2 jaar wordt er jaarlijks en echo gemaakt. Er wordt een echo van de lever gemaakt om na te gaan of er zich eventueel uitzaaiingen in de lever bevinden.

Colonoscopie

Wanneer voor de operatie het darmonderzoek niet volledig was, krijgt u een afspraak voor een darmonderzoek 3 maanden na de operatie. Wanneer het darmonderzoek wel volledig was, krijgt u een jaar na de operatie een afspraak voor een darmonderzoek. Afhankelijk van de bevindingen van dit onderzoek wordt bekeken wanneer de colonoscopie herhaald moet worden.

Controle bij arts of verpleegkundig specialist

Wanneer u op controle komt bij de chirurg of verpleegkundig specialist worden de uitslagen van de onderzoeken met u besproken. Daarnaast is er gelegenheid om vragen te stellen en wordt besproken hoe het met u gaat.

Oncologische revalidatie

Door een operatie en/of behandeling met chemotherapie kan het zijn dat u last heeft van vermoeidheid, hierdoor neemt uw conditie af en dit kan weer invloed hebben op uw psychisch welbevinden. Oncologische revalidatie kan u helpen om uw conditie en welbevinden te verbeteren. In Zeeland zijn er diverse centra die oncologische revalidatie aanbieden. Wanneer u wenst deel te nemen aan zo’n programma is het goed dit te bespreken met uw arts of verpleegkundig specialist. Tevens is het goed om vooraf bij uw zorgverzekeraar te informeren of deze revalidatie voor u vergoed wordt.

Werkhervatting

Wanneer u behandeld bent voor (endel)darmkanker en u bent nog werkzaam, kan het soms lastig zijn om uw werk te hervatten. Het is raadzaam om contact te houden met uw werkgever en arbo-arts en te vragen naar re-integratie mogelijkheden. Er zijn diverse re-integratie deskundigen die u in dit proces kunnen begeleiden. Meer informatie hierover kunt u vinden op Stap.nu

Patiëntenverenigingen

U heeft in de achterliggende periode veel meegemaakt, sommige patiënten hebben behoefte om dit te delen met lotgenoten. Patiëntenverenigingen kunnen u hierbij helpen. Op de website http://spks.nl/spks/darm vindt u  informatie over lotgenotencontact en over darmkanker.

Contact opnemen bij medische problemen?

Tijdens kantooruren kunt u contact opnemen met de verpleegkundig specialisten, Judith Kuiper of Marjon Oostdijk. Bij geen gehoor kunt u via de receptie (088 125 00 00) vragen naar de poli Chirurgie. Buiten kantooruren belt u ook naar de receptie en vraagt u naar de Spoedeisende Hulp.

Wetenschappelijk onderzoek bij darmkanker

Als ADRZ vinden wij het belangrijk dat de zorg rondom darmkanker continu wordt verbeterd. Om de zorg te verbeteren is wetenschappelijk onderzoek (ook wel een studie genoemd) van belang. Het ADRZ doet daarom ook mee aan wetenschappelijk onderzoek bij darmkanker. Hieronder vindt u een beschrijving van de verschillende studies waaraan de tumorwerkgroep oncologie van het ADRZ deel neemt.

 CAIRO5

Onderzoek naar behandelingsstrategieën voor patiënten met darmkanker (colorectaal carcinoom) met uitzaaiingen die beperkt zijn tot de lever, welke primair niet in aanmerking komen voor chirurgische behandeling. Indien de leveruitzaaiingen primair niet te verwijderen zijn, kan geprobeerd worden om met geneesmiddelen deze uitzaaiingen zodanig te verkleinen dat een operatie in tweede instantie toch mogelijk is. Onderzocht wordt met welke behandeling het grootste aantal patiënten alsnog een leveroperatie kan ondergaan en welke behandeling het meest effectief is in het bestrijden van de ziekte. Meer informatie over deze CAIRO5 studie via deze link.

COLOPEC studie

De COLOPEC is een studie voor patiënen die een verhoogd risico lopen op uitzaaiingen naar het buikvlies. Patiënten met een grote tumor die door de darmwand is heen gegroeid naar een ander orgaan of waarbij de tumor een gaatje heeft gemaakt in de darmwand, hebben en vergroot risico op uitzaaiingen naar het buikvlies. In de COLOPEC studie worden patiënten behandeld volgens de reguliere behandeling (operatie gevolgd door chemotherapie via de bloedbaan) of door de zogenaamde HIPEC therapie, dit is een nieuwe behandeling die in onderzoek is. Bij de HIPEC therapie gaat het om operatief verwijderen van de tumor waarna de buikholte gespoeld wordt met warme chemotherapie, gevolgd door chemotherapie via de bloedbaan. Deze indeling geschiedt op basis van loting. Om mee te kunnen doen aan deze studie moet aan een aantal criteria worden voldaan. Uw behandelend arts zal beoordelen of u in aanmerking komt voor deelname aan deze studie. De COLOPEC studie is een onderzoek dat niet in het ADRZ zelf plaatsvindt maar in het Erasmus MC te Rotterdam. Voor meer informatie over de COLOPEC studie klikt u hier.

ASPIRIN studie

De ASPIRIN studie is een onderzoek voor patiënten met darmkanker die ouder zijn dan 70 jaar en geopereerd zijn maar geen aanvullende behandeling krijgen met chemotherapie vanwege andere aandoeningen en/of bijwerkingen. In de ASPIRIN studie wordt er gekeken of behandeling met aspirine een gunstig effect heeft op het terugkeren van de darmkanker. Een van de criteria voor deelname aan deze studie is wel dat patiënten nog geen ascal of aspirine gebruiken. Of u in aanmerking komt voor deze studie zal uw behandelend arts of verpleegkundig specialist met u bespreken. Meer informatie over deze studie vindt u hier.

Colonstudie

Het ADRZ doet al enige tijd mee met de Colonstudie. In de Colonstudie wordt gekeken naar het effect van voeding en leefstijl op dikkedarmkanker. De resultaten uit deze studie worden gebruikt om de kans op het terugkeren van dikkedarmkanker bij toekomstige patiënten te verkleinen. Bij deelname aan deze studie wordt van u gevraagd om op diverse momenten bloed te laten afnemen en u wordt gevraagd een vragenlijst in te vullen over uw leefstijl (voeding, bewegen, roken, alcohol, etc.) Daarnaast kan het voorkomen dat u gevraagd wordt om een ontlastingsmonster in te leveren. Tevens wordt er een stukje weefsel dat tijdens de operatie is weggenomen, worden bekeken. Deze Colonstudie duurt 5 jaar. Uw behandelend arts of verpleegkundig specialist zal met u bespreken of u in aanmerking komt voor deze studie en of u hieraan deel wilt nemen. Voor meer informatie kunt u hier klikken.

Onco-Actief

Door kanker en de bijwerkingen van de behandeling kan het voor patiënten moeilijk zijn om voldoende te bewegen. Zoals bekend heeft bewegen juist veel positieve effecten, de conditie verbetert, vermoeidheid wordt minder en het is goed voor de algemene gezondheid. Inmiddels is het Onco-Actief programma ontwikkeld, gebaseerd op Actief Plus. Actief Plus is een beweegadvies-op-maat programma dat effectief bleek in het verbeteren van het beweeggedrag van ouderen op een kosteneffectieve manier. Met Onco-Actief geven wij mensen die nog onder behandeling voor dikkedarmkanker of prostaatkanker zijn, of waarvan de primaire behandeling kort geleden is afgerond, persoonlijke adviezen om hen te motiveren meer te bewegen en dat ook vol te houden. Het gaat hierbij niet om een toename in ‘high intensity sports’ maar om het bewegen meer te integreren in het dagelijks leven. De beweegadviezen zijn gebaseerd op vragenlijsten die de deelnemer invult. Bij de adviezen krijgt de deelnemer een stappenteller, als extra stimulans. Daarnaast is een website met meer informatie en filmpjes van andere patiënten beschikbaar waar deelnemers altijd hun adviezen kunnen teruglezen. Onco-Actief is een initiatief van de Open Universiteit van Maastricht in samenwerking met het KWF Kankerbestrijding.

Orchestra

Orchestra betreft onderzoek naar een nieuwe behandeling voor patiënten met uitgezaaide dikkedarm- of endeldarmkanker. Een combinatie van chemotherapie en een lokale anti-tumor behandeling wordt vergeleken met een behandeling met chemotherapie.

Vragenlijst

Samen met de Universiteit van Tilburg wordt een vragenlijst ontwikkeld met als doel het screenen van lichamelijke, psychische en sociale klachten. Dit wordt aangestuurd door de afdeling Medische Psychologie van het ADRZ.

Onderzoeken & behandelingen
Toon alle