Foliumzuur

Foliumzuur is een zinvolle vitamine om te slikken. Aan vrouwen die zwanger willen worden, adviseren we om dagelijks 1 tablet van 0,5 mg foliumzuur te nemen tot 10 weken zwangerschap. Foliumzuur vermindert de kans op een kind met een open ruggetje. Foliumzuurtabletten zijn zonder recept verkrijgbaar bij de drogist of apotheek; de multivitaminetabletten specifiek bedoeld voor zwangere vrouwen bevatten ook voldoende foliumzuur.

Toxoplasmose

Toxoplasmose is een infectie die ontstaat door een parasiet. Echt ziek word je er meestal niet van; lusteloosheid, lichte koorts en/of opgezette klieren zijn symptomen. Heb je eenmaal toxoplasmose gehad, dan vormt het lichaam antistoffen die afdoende beschermen tegen een nieuwe infectie. In Nederland heeft ongeveer 45% van de zwangere vrouwen geen antistoffen tegen toxoplasmose. Als de moeder vlak voor of tijdens de zwangerschap toxoplasmose heeft, kan het ongeboren kind de infectie krijgen via de placenta. De parasiet wordt overgebracht door ontlasting van katten. Gebruik daarom handschoenen als je in de tuin werkt en laat de kattenbak door iemand anders verschonen. Ook in rauw vlees kan de parasiet voorkomen. Eet daarom geen rauw vlees en eet geen ongewassen groenten of fruit.

Listeria bacterie

Zachte kazen zoals brie, camembert, roquefort, gorgonzola zijn gemaakt van ongepasteuriseerde melk. Dat is rauwe melk, er staat dan ‘au lait cru’ op de verpakking. Ongepasteuriseerde melk kan mogelijk besmet zijn met de listeria bacterie. Dit leidt in zeer zeldzame gevallen tot infectie van het kindje. Daarom is het beter deze producten te vermijden in de zwangerschap. Kazen bereid met gesteriliseerde melk mag je gewoon eten.

Medicijnen

Veel geneesmiddelen passeren de moederkoek (placenta) en beïnvloeden het ongeboren kind. In de eerste drie maanden is het gevaar het grootst. Maar ook daarna kunnen geneesmiddelen schadelijk zijn. Lees altijd de bijsluiter. Daarin moet staan of het medicijn veilig gebruikt kan worden in de zwangerschap.

Bij pijnklachten kun je paracetamol gebruiken. Lees de bijsluiter voor de juiste dosering. Gebruik je al voor de zwangerschap medicijnen vanwege een aandoening, bijvoorbeeld hoge bloeddruk of epilepsie, neem dan het liefst voor de zwangerschap of anders zo vroeg mogelijk in de zwangerschap contact op met de behandelend arts. Hij/zij kan dan het advies geven om het geneesmiddel te wijzigen, de dosis te verminderen of helemaal te stoppen. Maar ook om het middel juist te blijven gebruiken omdat stoppen schadelijk kan zijn.

Roken, alcohol en drugs

Roken tijdens de zwangerschap geeft grote risico’s. Zelf roken maar ook veelvuldig verblijf in een rokerige omgeving kan nadelige zijn voor de zwangerschap, omdat het de doorbloeding van de placenta en dus de zuurstoftoevoer naar het kind vermindert. Hierdoor bestaat het risico dat het kind minder goed groeit. Tijdens hun eerste levensjaren hebben kinderen van rokers vaker ziekten aan de luchtwegen en ook wiegendood komt vaker voor in gezinnen waar gerookt wordt. Het advies is: stop met roken. We kunnen je hierbij helpen volgens de V-MIS methode.

Alcohol is schadelijk voor het ongeboren kind. Grote hoeveelheden alcohol kunnen aangeboren afwijkingen veroorzaken aan het centrale zenuwstelsel, het hart en het gezicht. Voor de bevruchting tot en met de borstvoeding is het verstandig geen of zo weinig mogelijk alcohol te gebruiken. Het beste advies blijft: geen alcohol tijdens de zwangerschap.

Gebruik van harddrugs (amfetaminen, xtc, heroïne en cocaïne) in de zwangerschap is zeer schadelijk voor het ongeboren kind. Vroeggeboorte komt vaker voor en het risico op overlijden vlak voor of vlak na de geboorte is hoger. Het kind raakt in de baarmoeder al verslaafd. De baby moet direct na de geboorte op een couveuseafdeling opgenomen worden om af te kicken. Net als bij roken kan door gebruik van softdrugs (marihuana of hasj) groeiachterstand en vroeggeboorte optreden. Meld het gebruik van drugs bij de zwangerschapscontrole!

Rust

Moeheid is een vaak gehoorde klacht van zwangere vrouwen. Een zwangerschap eist nu eenmaal veel van je lichaam. Zeker op het einde van de zwangerschap kan de dikke buik behoorlijk in de weg zitten, waardoor je niet meer in je favoriete houding kunt liggen. Zwangeren moeten ’s nachts regelmatig plassen en daarna is het moeilijk om de slaap weer te vatten. Leg wat kussens in je rug of onder je buik. Drink ’s avonds geen koffie. Een avondwandelingetje en een beker warme melk kunnen helpen. Soms is de vermoeidheid te verklaren door een gebrek aan ijzer. We bepalen daarom regelmatig het ijzergehalte in je bloed (het Hb-gehalte). Als dat te laag is, krijg je ijzertabletten voorgeschreven. Geef gewoon toe aan de verhoogde slaapbehoefte. De bloeddoorstroming van de baarmoeder en de placenta is het meest optimaal als je op de linkerzij ligt.

Sauna/zonnebank

Of een hoge omgevingstemperatuur tijdens de zwangerschap kwaad kan, is niet bekend. Er zijn aanwijzingen dat de kans op een kind met een open ruggetje toeneemt bij verhoogde lichaamstemperatuur in het begin van de zwangerschap. Tijdens de zwangerschap verandert de warmteregeling van het lichaam. Vaak verdraag je warmte slechter of ervaart je het als onaangenaam. Daarom is het beter in de eerste drie maanden niet naar de sauna te gaan. Hetzelfde geldt voor hete baden en de zonnebank. De zonnebank kan een bruine verkleuring van de gezichtshuid (zwangerschapsmasker) veroorzaken of verergeren.

Seksualiteit

Hoe iemand seksualiteit beleeft tijdens de zwangerschap, verschilt per persoon. De fysieke en emotionele veranderingen zijn vaak groot en hebben invloed op zin in seks en de beleving ervan. In het begin doen vaak de misselijkheid en de vermoeidheid de zin verminderen en tijdens de laatste weken van de zwangerschap zit de buik in de weg. In de tussenliggende periode hebben veel vrouwen juist weer meer behoefte aan seks.

Mannen kunnen door de zwangerschap wat onzeker worden. Soms is er de angst dat ze het kind tijdens het vrijen beschadigen. Die angst is ongegrond. Door een vrijpartij beval je nooit te vroeg. Als je te vroeg bevalt na seks, zou je ook te vroeg bevallen zijn zonder. Het is mogelijk dat je na geslachtsgemeenschap een klein beetje bloed verliest. Er is dan een bloedend wondje ontstaan. Schrik daar niet van, het bloeden houdt meestal vanzelf weer op. Als het bloedverlies aanhoudt, neem dan met ons contact op. Seks raden we af bij vaginaal bloedverlies, bij weeën activiteit vóór 37 weken zwangerschap en bij gebroken vliezen.

Sport

Lichaamsbeweging heeft voor zwangere vrouwen veel voordelen. De conditie blijft op peil, de spieren worden steviger en je vermindert de kans op aambeien, spataderen en obstipatie. Zwemmen, wandelen en fietsen kun je de hele zwangerschap doen. Sommige sporten zoals aerobics, hardlopen en wintersport zijn toegestaan, zolang je goed naar de signalen van je lichaam luistert. Sporten die afgeraden worden, zijn: vechtsporten, krachtsporten, turnen, trampolinespringen, paardrijden en duiken.

Tandarts

Goede en regelmatige gebitsverzorging is belangrijk, zeker in de zwangerschap, want er bestaat een relatie tussen vroeggeboorte en slechte gebitsverzorging. Er bestaat meer kans op bloedend tandvlees door hormonale veranderingen. Als er verdoving nodig is of er moeten röntgenfoto’s gemaakt worden, gebeurt dat zonder gevaar.

Voeding en vitaminen

Tijdens de zwangerschap is het belangrijk gezond en gevarieerd te eten. ‘Eten voor twee’ is niet nodig. Bij een goede en gevarieerde voeding is het niet nodig extra vitaminen te gebruiken, met uitzondering van foliumzuur.