Wat is schildklierkanker
Schildklierkanker is zeldzaam. Het is een vorm van kanker aan de schildklier, waarbij cellen zich agressief gaan delen. De schildklier zit in de hals en maakt schildklierhormoon. Dit hormoon is belangrijk voor de stofwisseling. Patiënten met schildklierkanker hebben vaak geen klachten. Een verandering in de schildklier, zoals een knobbel of een verharding, kan soms schildklierkanker zijn. Maar meestal is hier een andere oorzaak voor aan te wijzen.
Er zijn vier soorten schildklierkanker:
- Papillair carcinoom: Meest voorkomende vorm, groeit langzaam en uitzaaiingen buiten de schildklier zijn zeldzaam.
- Folliculair carcinoom: Ontstaat uit de follikelcellen (blaasjes) van de schildklier, komt iets minder vaak voor dan het papillair carcinoom en groeit ook langzaam.
- Anaplastisch carcinoom: Een zeldzame en agressieve vorm waar bij de tumor snel groeit en er makkelijker uitzaaiingen kunnen ontstaan.
- Medullair carcinoom: Ook een zeldzame variant die niet in de schildkliercellen ontstaat maar in de cellen die calcitonine aanmaken. Dit is een hormoon die de hoeveelheid calcium in de botten regelt. Een medullair carcinoom kan erfelijk zijn, dan is het onderdeel van het “MEN-2 syndroom”.
Oorzaken en symptomen
Er is geen precieze oorzaak, maar de kans op het krijgen van schildklierkanker is verhoogd wanneer er sprake is geweest van bestraling op jonge leeftijd van het hoofd, de hals of de borst. Ook speelt erfelijkheid een rol.
Er zijn niet altijd symptomen, maar schildklierkanker kan de volgende klachten geven:
- Het gevoel dat er iets in de weg zit in de hals
- Slikproblemen
- Kortademigheid of een hoorbare ademhaling
- Heesheid
- Pijn in de hals
- Zwelling in de hals
Diagnose
Er zijn een aantal onderzoeken nodig voor het stellen van de diagnose schildklierkanker. Meestal wordt het met een punctie al duidelijk, maar als dat niet zo is kan er een diagnostische operatie plaatsvinden waarbij een stukje van de schildklier wordt verwijderd voor onderzoek.
- Bloedonderzoek
- Echografie van de schildklier
- Punctie van de schildklier
- Diagnostische operatie van de schildklier
Multidisciplinair overleg
Twee keer per maand vindt er een multidisciplinair overleg plaats binnen het schildkliernetwerk.
Behandeling
De behandeling van schildklierkanker bestaat meestal uit een operatie, gevolgd door radioactief jodiumtherapie. Hierbij komt een straling vrij die zorgt dat de schildklierresten en/of uitzaaiingen van de schildklierkanker verdwijnen. Als er sprake is van papillaire of folliculaire schildklierkanker dan zijn mensen na deze behandelingen in principe genezen en komt de ziekte niet terug.
Bij medullaire schildklierkanker is de kans op genezing erg afhankelijk van het stadium waarin de ziekte wordt ontdekt. Vaak volgen uitgebreide operaties en soms nog bestraling van de hals. Een anaplastische schildklierkanker is zo agressief dat behandeling vaak niet meer mogelijk is.
Soorten operaties
- Hemithyreoïdectomie: verwijderen van de halve schildklier (links of rechts)
- Totale thyreoïdectomie: verwijderen van de gehele schildklier
- Halsklierdissectie: verwijderen van de lymfeklieren in de hals waar uitzaaiingen in zitten
Meest voorkomende complicaties van een schildklieroperatie:
- Beschadiging van de stembandzenuw
- Verlaagd calcium in het bloed door onvoldoende bijschildklierfunctie
- Kans op een nabloeding
- Doof gevoel van de huid rond het litteken
- Bij een halsklierdissectie kunnen zenuwen geraakt worden, wat kan zorgen voor tintelingen in de arm, een lichte zeurende pijn in de schouder en minder kracht van de schouderspieren.
- Een tekort aan schildklierhormoon na een totale schildklierverwijdering.
Erfelijkheid
Schildklierkanker kan erfelijk zijn. Meer informatie vindt u op kanker.nl.
Praktische informatie
Contact
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, neem dan contact op met de polikliniek Interne Geneeskunde via 088 125 44 95.
Afspraak maken, annuleren of verzetten?
Neem dan contact op via het contactformulier. Deze wordt vaak dezelfde werkdag nog in behandeling genomen. U kunt op werkdagen tussen 8.00 uur en 13.00 uur ook telefonisch contact opnemen met de Afspraakcentrale via 088 125 00 00, kies in het keuzemenu voor optie 1.