Wat is lymfklierkanker?
Lymfklierkanker is een kwaadaardige woekering van lymfocyten. De lymfocyten behoren tot de witte bloedcellen en zorgen normaal gesproken voor bestrijding van ziekteverwekkers. Wanneer de lymfocyten ongeremd gaan delen kunnen ze ophopen in de lymfklieren, waardoor zwellingen ontstaan. Ook buiten de lymfklieren kunnen deze ophopingen ontstaan.
Soorten lymfklierkanker en symptomen
Hodgkinlymfoom
Het hodgkinlymfoom of de ziekte van Hodgkin kan op alle leeftijden voorkomen, maar komt meestal voor bij jonge mensen tussen de 20 en 35 jaar. Ook bij mensen boven de 50 jaar kan deze ziekte optreden. De symptomen van deze ziekte zijn pijnloze zwellingen van lymfklieren in hals, oksels en/of liezen, met daarbij klachten van gewichtsverlies, onbegrepen koortsaanvallen en nachtzweten. In de meeste gevallen is hodgkinlymfoom goed te genezen.
Non-Hodgkinlymfoom
De overige vormen van lymfklierkanker worden non-hodgkinlymfoom genoemd. Hierbij kennen meer dan 40 soorten. Deze soorten zijn onder te verdelen in langzaam groeiende (indolente) en snelgroeiende (agressieve) vormen van lymfklierkanker.
Indolente lymfomen
De langzaam groeiende vormen worden ook wel indolente lymfomen genoemd. Deze komen over het algemeen op oudere leeftijd voor en hebben een traag verloop. Patiënten ervaren vaak weinig klachten en de diagnose wordt meestal pas gesteld als er al meerdere lymfklieren zijn aangetast. Deze vormen van lymfklierkanker zijn goed te behandelen, maar kunnen niet worden genezen. Indien de ziekte geen klachten veroorzaakt is behandeling niet nodig.
Agressieve lymfomen
Bij een aantal vormen van lymfklierkanker delen de lymfocyten snel, daarom worden deze vormen agressief genoemd. De ziekte verspreid zich snel en veroorzaakt vaak klachten. Deze klachten kunnen zijn: onbegrepen gewichtsverlies, nachtzweten, pijnloze zwellingen in hals, oksels en/of liezen en onbegrepen koorts. Na de diagnose wordt meestal op korte termijn gestart met behandeling. Het doel van deze behandeling is genezing.
Oorzaak
Van lymfeklierkanker is de oorzaak niet bekend. Erfelijkheid speelt niet of nauwelijks een rol. Wel blijken de volgende groepen mensen een grotere kans te hebben om een Non-Hodgkin lymfoom te krijgen:
- Mensen met aangeboren of tijdens het leven verworven aandoeningen waarbij het afweersysteem tekort schiet (immuundeficiënties).
- Mensen met infecties met bepaalde virussen of bacteriën.
- Mensen met auto-immuunaandoeningen.
Diagnose
Er zijn meer dan 40 verschillende vormen van non-hodgkinlymfoom bekend, met hun eigen behandeling en prognose. Daarom is het voor u belangrijk dat er onderzocht wordt van welke vorm bij u sprake is.
Om een goede diagnose te stellen, is het nodig dat een stukje weefsel uit de opgezette lymfklier of de gehele klier wordt weggenomen. Dit noemen we een biopt. Het weefsel wordt opgestuurd naar het laboratorium en onderzocht door de patholoog. De uitslag van dit weefselonderzoek kan meer dan een week duren.
Ook wordt onderzocht of elders in het lichaam lymfklieren zijn opgezet. Dit wordt gedaan door middel van de volgende onderzoeken:
- CT-scan
- PET-scan
- In sommige gevallen kan een beenmergpunctie nodig zijn.
Multidisciplinair overleg
Patiënten die lymfklierkanker hebben, worden besproken in een multidisciplinair overleg. Bij dit overleg zijn de internist-hematologen, patholoog, nucleair geneeskundige, klinisch chemicus, immunoloog, verpleegkundig specialist en een researchverpleegkundige aanwezig. Om de week vindt het overleg plaats met een hematoloog uit het Erasmus MC via een videoconferentie. De uitkomst van dit overleg wordt met u besproken op de polikliniek
Behandeling
Afhankelijk van het type lymfklierkanker kan de behandeling bestaan uit:
Afwachtend beleid (wait and see)
Bij sommige vormen van lymfklierkanker (indolent of traag groeiend lymfoom) wordt er na het stellen van de diagnose niet gelijk met behandeling gestart. Er wordt afgewacht hoe de ziekte zich gaat gedragen en pas bij klachten start de behandeling. Afwachten geeft geen slechtere overlevingskans.
Chemotherapie
Chemotherapie wordt gegeven op de dagbehandeling Oncologie van onze locaties in Goes en Vlissingen. Voorafgaand aan de behandeling krijgt u een gesprek met de oncologieverpleegkundige, die u uitleg geeft over de kuur en mogelijke bijwerkingen. Het gesprek vindt meestal een aantal dagen voordat u met de kuren gaat starten plaats, zodat u goed voorbereid aan de behandeling gaat beginnen. Het is prettig om niet alleen naar dit gesprek te gaan. We adviseren u om iemand mee te nemen uit uw naaste omgeving.
Immunotherapie
Immunotherapie wordt gegeven op de dagbehandeling Oncologie. U wordt voor het starten van een behandeling geïnformeerd over wat u kunt verwachten van de behandeling.
Radiotherapie
Als u bestraald moet worden, vindt dit plaats in het Zuidwest Radiotherapeutisch Instituut (ZRTI) in Vlissingen. Voordat u behandeld wordt, krijgt u een gesprek met de bestralingsarts (radiotherapeut) om uw situatie en de behandeling te bespreken. Het gaat altijd om meerdere behandelingen.
Een combinatie van bovengenoemde behandelingen
Bij lymfklierkanker kan een combinatie van behandelingen worden ingezet. Uw arts bespreekt uw behandelplan met u.
Controle bij lymfklierkanker
Bij afwachten beleid (wait and see) wordt u één keer per drie maanden op de polikliniek gezien. Er worden niet elke controle scans gemaakt, maar alleen als het vermoeden bestaat dat de ziekte toeneemt.
Tijdens de behandeling wordt u voor elke kuur gezien op de polikliniek. Voorafgaand aan elk bezoek wordt u gevraagd bloed te prikken. Halverwege de behandeling en na afloopt van de behandeling wordt er een scan gemaakt om het effect van de behandelingen te kunnen beoordelen. Na afloop van de behandeling blijft u onder controle.
Bij agressieve vormen van lymfklierkanker duurt de controleperiode totaal twee jaar. Daarna wordt u in principe uit controle ontslagen.
Bij indolente vormen van lymfklierkanker blijft u onder controle, tenzij de arts anders met u afspreekt.
Indien u de ziekte van Hodgkin of diffuus grootcellig B-cel lymfoom hebt gehad en u bent jonger dan 70 jaar, dan komt u vijf jaar na diagnose in aanmerking voor de Beterpoli (beternahodgkin.nl).
Nazorg en zelfzorg
Oefeningen tijdens een behandeltraject bij kanker
Praktische informatie
Behandelteam
Het behandelteam bestaat uit internist-hematoloog S. Kuipers, P.A. Jobse, M.Y. Bilgin en verpleegkundig specialist M. Houmes.
Margreet Houmes is verpleegkundig specialist Hematologie. Zij is uw aanspreekpunt als u de diagnose lymfklierkanker hebt gekregen. Zij is onderdeel van het behandelteam en neemt sommige medische handelingen van de artsen over, zoals het uitvoeren van beenmergpuncties, controles voorafgaand aan kuren en in het traject na afloop van kuren.
Contact
Heeft u nog vragen of ontstaan er onverhoopt problemen? Neem dan contact op met Margreet Houmes, verpleegkundig specialist, via hematologie.casemanagers@adrz.nl of met de afdeling Hematologie/Oncologie via 088 125 44 57.
Wilt u een afspraak maken, annuleren of verzetten? Neem dan contact op via het contactformulier. Deze wordt vaak dezelfde werkdag nog in behandeling genomen. U kunt op werkdagen tussen 8.00 uur en 13.00 uur ook telefonisch contact opnemen met de Afspraakcentrale via 088 125 00 00