Lees hier de laatste informatie over het coronavirus bij Adrz.

Zwanger

Ongewenst of onbedoeld zwanger

U bent ongewenst of onbedoeld zwanger en denkt eraan om uw zwangerschap af te breken. Nu staat u voor een moeilijke beslissing. Het is goed dat u informatie zoekt en goed laat informeren naar de mogelijkheden. Het is belangrijk dat u een overwogen besluit neemt.

Op de volgende websites vind je informatie over wat dit inhoudt.

Er zijn vrouwen die na een zwangerschap die ze geheim hebben gehouden alleen moeten bevallen. Dat kunnen vrouwen zijn die grote problemen voorzien door de komst van hun baby, omdat daarop vanuit hun directe omgeving negatief zal worden gereageerd. Dat is niet alleen gevaarlijk voor de moeder en haar baby, maar ook een hele zware en heftige traumatische gebeurtenis. Vanuit een paniekreactie of de angst voor ontdekking kan er dan iets gebeuren dat onverantwoord en niet meer terug te draaien is. Het kan ook zo zijn dat vrouwen of hun partners zich niet in staat voelen hun baby zelf te verzorgen en op te voeden en waarbij vrouwen eigenlijk geen andere mogelijkheid zien dan hun baby af te staan.

In Nederland zijn er verschillende goede mogelijkheden om onder geheimhouding te bevallen en het kindje af te staan, dus zonder dat dit bij familie, vrienden of kennissen bekend wordt. De organisaties die dat (mede) mogelijk maken zijn de Raad voor de Kinderbescherming, de Fiom, SIRIZ en de Jeugdzorg in Nederland. Zij kunnen u hulp bieden bij het organiseren van zorg bij de bevalling, het afstand doen van uw baby en ervoor zorgen dat uwkind later kan nagaan wie zijn of haar moeder (en vader) is (als u dat wilt).

Er zijn ook vrouwen die om wat voor reden dan ook bang zijn om bovenstaande instellingen te benaderen. Deze vrouwen zijn vaak wanhopig en radeloos. Een vrouw die in verwachting is, angstig, wanhopig en radeloos, kan wellicht verkeerde keuzes maken, waarvan zij jarenlang veel spijt en verdriet zal hebben. Indien u echt geen kant meer op kunt en hebt besloten illegaal afstand te doen van uw baby mag u ervoor kiezen uw baby in een speciaal kamertje te leggen. Beschermde wieg biedt laagdrempelige, persoonlijke hulp en begeleiding, desgewenst anoniem, om een veilige geboorte te bevorderen met als doel te voorkomen dat baby’s bijvoorbeeld op een onveilige plek achter worden gelaten net na de bevalling.

Stichting Beschermde Wieg is er voor zorgmijdende zwangere- en pas bevallen vrouwen in nood, ongeacht afkomst, religie of leeftijd. De stichting heeft diverse locaties in Nederland. Het telefoonnummer waarop u alles met hun kunt bespreken 7 dagen per week/24 uur per dag, is 0800 6005 (gratis).

Team Verloskunde

Wanneer u komt bevallen op de afdeling Verloskunde of wanneer u wordt opgenomen op de kraamafdeling staat een team voor u klaar om u te verzorgen en te begeleiden. Er zijn medisch specialisten, verloskundigen, verpleegkundigen en andere zorgverleners die nauw samenwerken om u en uw kindje de beste zorg te geven.

Het team bestaat uit

  • Gynaecologen: een arts die gespecialiseerd is in problemen die betrekking hebben op vrouwen en in het bijzonder op het vrouwelijk voortplantingssysteem. Gynaecologen hebben spreekuur op de polikliniek. Ze zijn verantwoordelijk voor de medische begeleiding van de zwangeren die opgenomen liggen en voor de tweedelijns bevallingen. Zij zijn in sommige situaties aanwezig bij de geboorte van uw baby. De gynaecoloog is degene die een kunstverlossing of keizersnede uitvoert als dit nodig is. Maak kennis met de gynaecologen (onderaan op de voorpagina).
  • Kinderartsen: een specialist in de kindergeneeskunde, gericht op ziekten en aandoeningen bij baby’s, kinderen en adolescenten. Zij zijn in sommige situaties aanwezig op de verlosafdeling voor de opvang van de pasgeboren baby. Gelukkig worden de meeste baby’s gezond geboren, maar moest uw baby opgenomen worden op de couveusafdeling, of als u samen met uw baby in de couveussuite wordt opgenomen, dan is de kinderarts medisch verantwoordelijk voor uw baby.
  • Klinisch verloskundigen: de functie van een klinisch verloskundige is het verlenen van verloskundige zorg aan patiënten. Ze hebben spreekuren voor zwangeren op de polikliniek, begeleiden bevallingen op de verloskamers en lopen visite op de kraamafdeling bij kraamvrouwen en pasgeboren baby’s. Zij coördineren de verloskundige zorg binnen het verloskamercomplex en de kraamafdeling. Maak kennis met de klinisch verloskundigen (onderaan op de voorpagina).
  • Obstetrie verpleegkundigen: zij zijn gespecialiseerd in de begeleiding en assistentie van alle tweedelijns bevallingen en werken dus voornamelijk op de verloskamers. Daarnaast werken ze ook op de kraamafdeling en verplegen ze met name de hoogcomplexe zwangeren en kraamvrouwen.
  • Verpleegkundigen: zij werken voornamelijk op de kraamafdeling en verplegen de zwangeren en kraamvrouwen.
  • Kraamverzorgenden: zij werken alleen op de kraamafdeling en werken onder supervisie van een obstetrieverpleegkundige of verpleegkundige.
  • Lactatiekundigen: is een deskundige op het gebied van borstvoeding. Een lactatiekundige is gespecialiseerd in het begeleiden van moeder en kind bij de borstvoeding. Zij word geraadpleegd als er hulp nodig is bij de borstvoeding.
  • Voedingsassistenten: zij verzorgen de voeding en de maaltijden van het Moeder & Kind Centrum (de kinder- en de kraamafdeling en de verloskamers). Eventueel vullen zij de kamers en linnengoed aan op de verloskamers.
  • Partuspool kraamverzorgenden: dit is een vaste groep van kraamverzorgenden die zijn ingewerkt om bij Adrz eerstelijnsbevallingen (poliklinische bevalling) te begeleiden. De partuspool kraamverzorgende doet dit samen met de eerste lijnsverloskundige. Bij extreme drukte op de kraamafdeling kan een extra kraamverzorgende ondersteuning beiden van ons werk op de afdeling. Wij werken samen met de Provinciale Kraamzorg en kraamcentrum DAT.

 

Verloop van de bevalling

Het normale tijdstip van bevallen ligt tussen de 37 en 42 weken, dus drie weken vóór en twee weken na de uitgerekende datum. Het verloop van de bevalling is afhankelijk van veel factoren en kan bij iedereen weer anders verlopen. Als u voor de eerste keer bevalt, is de bevalling vaak zwaarder en duurt het langer. Bij alle volgende bevallingen kan het een stuk vlotter verlopen.

De bevalling verloopt in verschillende fases. Tijdens de ontsluitingsfase gaat de baarmoedermond open. Bij een eerste kindje zal de baarmoedermond eerst week worden en verkorten (het aanrijpen) en vervolgens opengaan, bij een tweede kindje verloopt dit meestal gelijktijdig. Voor een deel gebeurt dit verschijnsel soms al tijdens de voorweeën. In de ontsluitingsfase heeft u dus regelmatige weeën die voor ontsluiting zorgen. De snelheid van ontsluiting is afhankelijk van meerdere factoren, zoals een eerste of tweede kindje, de kracht van de weeën en de ligging van het kindje. De eerste centimeters van de ontsluiting gaan meestal langzamer dan het laatste stukje van de ontsluiting. Na verloop van tijd gaan de ontsluitingsweeën over in persweeën. De meeste vrouwen ervaren dan tijdens de weeën een niet-tegen-te-houden-persdrang. De verloskundige beoordeelt of er sprake is van volledige ontsluiting (10 centimeter) en of het kindje diep genoeg in het bekken is ingedaald. U kunt dan meestal starten met persen (uitdrijvingsfase). Het hoofdje van de baby zal tijdens de uitdrijving steeds dieper in het bekken komen te liggen en uiteindelijk geboren worden. De uitdrijvingsfase duurt bij een eerste baby gemiddeld 30 tot 90 minuten (maximaal 2 uur). En bij een volgende baby 1 tot 30 minuten (maximaal 1 uur). Na de geboorte krijgt u, als alles goed gaat, de baby op uw borst. Het eerste uur na de geboorte laten we het kindje bij de moeder liggen. Warmte en geur van de moeder kunnen zorgen voor de eerste moeder-kind binding. Ook (eventuele) borstvoeding wordt hierdoor bevordert. De navelstreng wordt doorgeknipt. Vervolgens zal de placenta (moederkoek) nog geboren worden (nageboortetijdperk). Door samentrekkingen van de baarmoeder raakt de placenta los van de baarmoederwand. Met een beetje mee persen door de moeder komt de placenta vaak binnen 30 minuten na de geboorte van de baby ook naar buiten. Als laatste controleert de verloskundige of u hechtingen nodig heeft. Hierna is een moment van jullie samen. Na ongeveer een uur wordt het kindje nagekeken en gewogen. Als laatste helpt de kraamverzorgende of verpleegkundige uw op te frissen.

Zwangerschapcontroles

Tijdens uw zwangerschap doen we verschillende onderzoeken zoals een bloedonderzoek en echo’s. Zo kunnen we ook onderzoek doen naar aangeboren afwijkingen. De diverse soorten echo’s en onderzoeken worden aangeboden en met u besproken.

Lees meer over de eerste zwangerschapscontrole en de vervolgcontroles.

Beladvies

Wanneer moet ik contact opnemen?

Vóór de 37e week bij:

  • onverklaarbare buikpijn, krampen en/of rugpijn (die komt en gaat);
  • vruchtwaterverlies;
  • vaginaal (helderrood) bloedverlies;
  • minder leven vanaf 24 weken
  • (combinatie van): aanhoudende hoofdpijn (paracetamol vermindert de hoofdpijn niet), visusklachten (sterretjes, lichtflitsen of dubbel zien), pijn in de bovenbuik of bovenrug, vasthouden van vocht en misselijkheid/onverklaarbaar braken
  • koorts hoger dan 38 °C
  • als u ongerust bent of twijfels heeft

Vanaf de 37e week:

  • als u weeën heeft en het is uw eerste kindje dan kunt u wachten tot de weeën gedurende 1 uur om de 5-10 minuten komen en vervolgens 1 minuut aanhouden, tenzij anders is afgesproken. Is het uw tweede of meerdere kindje en bent u al eerder vaginaal bevallen, dan vragen we u bij weeën om de 10-15 minuten te bellen. Vaak herkent u het ook als de bevalling begonnen is. U kunt dan contact opnemen. Dit is afhankelijk van de medische indicatie waarvoor u in het ziekenhuis begeleid wordt. Indien van bovenstaande afgeweken dient te worden dan wordt dit tijdens de zwangerschapscontrole besproken.
  • als de vliezen breken. Wij vragen hoe de kleur van het vruchtwater is, dit behoort helder of wat rozig van kleur te zijn
  • bij vaginaal (helderrood) bloedverlies meer dan een paar druppels
  • minder leven voelen
  • (combinatie van): aanhoudende hoofdpijn (paracetamol vermindert de hoofdpijn niet), visusklachten (sterretjes, lichtflitsen of dubbel zien), pijn in de bovenbuik, vasthouden van vocht en misselijkheid/onverklaarbaar braken
  • koorts hoger dan 38 °C
  • als u ongerust bent of twijfels heeft

Neem in bovenstaande gevallen contact op met de dienstdoende verloskundige, 088 125 41 30 (24 uur per dag beschikbaar).
Bij overige vragen kan er van maandag t/m vrijdag tussen 8.30 en 17.00 uur gebeld worden naar de secretaresse van het Moeder & Kind centrum, 088 125 43 11.

Wat neem ik mee?

Voor uzelf:

  • Stickers met persoonlijke gegevens van Adrz, als u die heeft
  • Identiteitsbewijs: geldig paspoort, ID-kaart of rijbewijs
  • Zorgverzekeringspas
  • Medicijnen die u gebruikt
  • Nachthemden of T-shirts om in te bevallen, makkelijke kleding voor na de bevalling
  • Ondergoed, sokken
  • Pyjama, pantoffels en ochtendjas
  • (Voedings)-bh
  • Zoogcompressen
  • Toiletartikelen
  • Bril (indien van toepassing: bakje en vloeistof voor uw contactlenzen)
  • Iets om te lezen, muziek of iets dergelijks
  • Fototoestel (met een volle batterij en leeg geheugenkaartje) of telefoon inclusief oplader

Voor de baby:

  • Kleertjes
  • Maxi-Cosi

U hoeft geen handdoeken, washandjes en maandverband mee te nemen. U krijgt dit van het ziekenhuis.

De bevalling

Poliklinisch en klinisch bevallen

Poliklinische (eerste lijns) bevallingen zijn bevallingen met je eigen verloskundige of huisarts met kraamverzorgende. Poliklinisch bevallen kan bij een normaal verlopen zwangerschap.
Klinische (tweede lijns) bevallingen zijn bevallingen met de gynaecoloog of verloskundige van het ziekenhuis of met een obstetrieverpleegkundige. Bij (klinische)bevallingen is er sprake van een medische indicatie.

Begin van de bevalling

Het is goed om er rekening mee te houden dat uw lichaam vaak enkele uren tijd nodig heeft om de bevalling op gang te brengen. Hierdoor is het soms onduidelijk wanneer de bevalling precies begonnen is. Een bevalling kan op verschillende wijzen beginnen, vaak kenmerkt het begin van de bevalling zich door zogenaamde ‘oefenweeën’. Deze zijn onregelmatig in duur en frequentie. We adviseren u om in dit geval een warme douche of kruik en eventueel 1000 mg paracetamol te gebruiken. Zakken de krampen weer weg? Dan hoeft u geen contact met ons op te nemen. Nemen de krampen/harde buiken echter toe in sterkte en frequentie en/of in regelmaat dan is er waarschijnlijk sprake van (ontsluitings) weeën. Op een gegeven moment kunt u gaan ‘concentreren’ op de weeën en deze zult u waarschijnlijk weg moeten puffen.

De bevalling kan ook beginnen met het breken van de vliezen. Het kan soms een langere tijd duren voordat de weeën beginnen. U kunt continue vocht verliezen of in kleine beetjes. Het is belangrijk om naar de kleur van het vruchtwater te kijken. Normaal vruchtwater is helder/rozig en ruikt zoetig.

Mocht hier sprake van zijn en heeft u verder geen weeën of andere klachten? Dan kunt u vaak thuis een aantal uur afwachten tot de weeën op komen zetten. Als het vruchtwater groen of bruin van kleur is, dan heeft je kindje in het vruchtwater gepoept. Dit is vaak een teken dat het kindje wat stress ervaren heeft, daarom is extra onderzoek nodig. En heeft u eerder een keizersnede gehad, dan vragen we u om ons direct te bellen. Daarnaast is het belangrijk om na te gaan of het hoofdje van uw kindje bij de laatste controle ingedaald zat, is dit niet het geval, dan vragen we ook gelijk contact met ons op te nemen en direct te gaan liggen.

Twijfel u of uw vliezen gebroken zijn, doe dan een inlegkruisje/maandverband in en wacht even af. Het kan namelijk ook dat u onbedoeld wat urine verliest aan het einde van uw zwangerschap en/of meer waterdunne afscheiding hebt.

Roze of slijmerige afscheiding (de slijmprop), is een normaal verschijnsel tegen het einde van de zwangerschap. Dit betekent dat de baarmoederhals bezig is te rijpen, maar niet altijd dat de bevalling begonnen is. Het kan zelfs nog een aantal dagen of weken duren voordat de bevalling begint. U hoeft hiervoor dan ook geen telefonisch contact met ons op te nemen, tenzij u om andere reden ongerust bent of vragen heeft. Bij een grote hoeveelheid bloedverlies vragen we u altijd direct telefonisch contact op te nemen.

 

Geboorteplan

Een geboorteplan is een manier om u (samen met uw partner) voor te bereiden op de komende bevalling, waarin u uw wensen rondom de bevalling vastlegt. Het geboorteplan wordt besproken tijdens het spreekuur. We komen er op deze manier achter hoe u (samen met uw partner) tegen de bevalling aankijkt en waar jullie zorgen en eventuele angsten liggen. We bekijken samen of de wensen haalbaar zijn en of er eventueel alternatieve mogelijkheden zijn, waarbij veiligheid voorop en goede zorg centraal staat.

Geboorteplan Adrz

Voorbereiding op

Bij Adrz worden jaarlijks meer dan 1500 baby’s geboren. De afdeling Kraam en Verloskunde (onderdeel van het Moeder & Kind centrum) doet er alles aan om aanstaande ouders goed te informeren en op hun gemak te stellen.

Ben je benieuwd naar de omgeving waar je gaat bevallen? Kom dan naar de voorlichtingsavond ‘Bevallen in het ziekenhuis’. Tijdens deze avond krijg je informatie over bevallen in het ziekenhuis. Ook is het mogelijk om een verloskamer te bezichtigen. Zo is er maandelijks een voorlichtingsavond voor aanstaande ouders en een rondleiding door het Moeder & Kind centrum in het ziekenhuis in Goes.

Controles

Eerste zwangerschapscontrole

De eerste zwangerschapscontrole neemt wat meer tijd in beslag dan de vervolgbezoeken. Om goede zorg te leveren, is het belangrijk dat we op de hoogte zijn van je voorgeschiedenis. Niet alleen je verloskundige voorgeschiedenis, maar ook andere zaken zoals operaties, ziekten en medicijngebruik.

Tijdens de eerste controle maken we een echo om te zien of de zwangerschap intact is en op de juiste plek (in de baarmoeder) zit. De echo wordt tussen 10 en 12 weken zwangerschapsduur herhaald om de uitgerekende bevaldatum te bepalen. Bij alle zwangeren in Nederland wordt bloedonderzoek aangeboden doorde overheid en als je daar toestemming voor geeft, worden onder andere bloedgroep en rhesusfactor, ijzergehalte, infectieziekten zoals HIV, hepatitis B en Lues bepaald tussen 9 en 12 weken zwangerschap.

Wij bieden je een counselingsgesprek aan met een echoscopiste die informatie geeft over de aanvullende onderzoeken die we tijdens de zwangerschap kunnen aanbieden. Je kunt het een en ander nalezen in de informatiebrochures ‘Screening op Downsyndroom’ en ‘Structureel Echo Onderzoek’ www.onderzoekvanmijnongeborenkind.nl. Je ontvangt van ons tijdens je eerste afspraak een attentie in de vorm van een knuffelbeertje en het Moederboekje.

Vervolgcontroles

Over het algemeen heb je in het begin om de 3 à 4 weken een controleafspraak en later in de zwangerschap vaker. Afhankelijk van de medische noodzaak wordt de frequentie van de controles individueel bepaald. Bij de controles vragen we hoe je je voelt, meten we je bloeddruk, de groei en ligging van het kind en luisteren we naar de harttonen. Vanzelfsprekend heb je de gelegenheid om vragen te stellen. Indien nodig maken we aanvullend een echo of een hartfilmpje (CTG). Verder wordt een paar keer tijdens de zwangerschap het ijzergehalte in het bloed bepaald om te kijken of je bloedarmoede hebt.

Er zijn vaste momenten waarop we een echo maken. Vroeg in de zwangerschap om de duur van de zwangerschap vast te stellen, indien gewenst een structureel echo- onderzoek bij 20 weken en bij 32 en 36 weken om de groei van uw kindje te bepalen.

Voor een zwangerschapscontrole staat 10 – 15 minuten. Denk je meer tijd nodig te hebben, aarzel niet dit tijdens het spreekuur aan te geven. Er is een aantal momenten in de zwangerschap waarin we wat uitgebreider in willen gaan op voedingskeuze voor je kindje de bevalling en pijnstilling. We werken volgens een zorgschema waarbij de gynaecoloog of de klinisch verloskundige de controles doen. Kijk hieronder voor het zorgschema.

Geboorteplan

Het geboorteplan van Adrz is een manier om je (samen met je partner) voor te bereiden op de komende bevalling, waarin je je wensen rondom de bevalling vastlegt. Het geboorteplan wordt besproken tijdens het spreekuur. We komen er op deze manier achter hoe je (samen met je partner) tegen de bevalling aankijkt en waar jullie zorgen en eventuele angsten liggen. We bekijken samen of de wensen haalbaar zijn en of er eventueel alternatieve mogelijkheden zijn.

 

POP-polikliniek en veilige start

Zwanger zijn en een kindje verwachten zijn grote gebeurtenissen in het leven van aanstaande ouders. Er zijn vrouwen die niet kunnen genieten van de zwangerschap, angstig zijn of zelfs in de war raken. Hiervoor is de zogenoemde ‘POP-polikliniek’. Deze polikliniek geeft in samenwerking met Emergis ondersteunende behandeling/ begeleiding aan vrouwen met psychische klachten voor-, tijdens en/of na de bevalling.

POP-polikliniek (Psychiatrie Obstetrie Pediatrie)

Sommige vrouwen die in behandeling zijn voor psychische klachten en graag zwanger willen worden, vragen zich af of dit wel mogelijk is. Ook vrouwen met psychische klachten willen graag een zo goed mogelijke zwangerschap, bevalling en kraamtijd. Er is dan vaak extra aandacht nodig voor het opbouwen van een goede band tussen u en uw baby.

Veilige start

Ieder kind verdient een goede start in het leven en ouders willen niets liever dan dat. Soms zijn de omstandigheden minder gunstig. Dat kan gaan om de woonsituatie of de financiële situatie. Het kan ook zijn dat ouders hulp nodig hebben bij het zorgen voor hun kind, of hulp nodig hebben voor zichzelf, bijvoorbeeld bij psychische klachten of verslaving. Veilige start biedt deze hulp.

Lees hier meer over de POP-polikliniek.

Waarschuwingssignalen

Soms kunnen bepaalde klachten wijzen op een verstoord verloop van uw zwangerschap. Tijdens uw zwangerschap moet u alert zijn op de zogenoemde ‘waarschuwingssignalen’. Het is belangrijk dat u deze waarschuwingssignalen van het lichaam herkent en zo nodig contact opneemt met ons ziekenhuis zodra u er last van heeft. Wij bespreken vervolgens met u wat de beste behandeling is.

Bloedverlies

Neem bij verlies van helderrood bloed contact met ons op. Als het nodig mocht zijn, vragen wij u naar ons ziekenhuis te komen voor aanvullend onderzoek.

Minder leven (kindbewegingen) voelen

Zwangere vrouwen ervaren een grote variatie in bewegingen van het kind. Wie voor de eerste keer zwanger is, voelt het kind omstreeks 20 – 22 weken. Een vrouw die al een keer zwanger is geweest rond 16 – 18 weken. Vanaf 26 – 28 weken worden de bewegingen van het kind sterker. Aan het eind van de zwangerschap beweegt het kind door ruimtegebrek wat minder vaak en minder heftig. Iedere dag moet u uw kindje voelen bewegen. Mocht dat niet het geval zijn, ga dan een tijdje rustig op uw zij op bed liggen. Mocht u uw kindje dan nog niet duidelijk voelen, bel dan naar het ziekenhuis. We kunnen dan een hartfilmpje (CTG) maken. Het is normaal om uw kindje 10 keer of vaker per dag te voelen. Ook kleine bewegingen tellen mee.

Folder ‘Leven voelen‘

Blaasontsteking

Een zwangere vrouw moet meestal veel plassen. Is het plassen pijnlijk of heeft u daarbij ook krampachtige buikpijn, laat het ons dan weten. We onderzoeken uw urine en als er sprake is van een blaasontsteking krijgt u een antibioticumkuur voorgeschreven. Behandeling van een blaasontsteking is belangrijk om een eventuele vroeggeboorte te voorkomen.

Koorts

Hoge koorts (meer dan 38ºC) kan een onschuldige griep zijn, maar kan vroegtijdige weeën veroorzaken. Neem contact met ons op. Indien nodig schrijven we een antibioticumkuur voor.

Ernstige hoofdpijn

Erge hoofdpijn, al dan niet met braken, kan wijzen op hoge bloeddruk. We spreken dan over zwangerschapshypertensie. Als er ook sprake is van eiwit in de urine, dan spreken we van pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging). Bij deze klachten moet u contact opnemen met het ziekenhuis. Aanvullend onderzoek of opname kan dan nodig zijn.

Ernstige maagpijn/pijn in de bovenbuik

Pijn in de bovenbuik moet onderzocht worden. Bij deze klachten moet u contact opnemen met het ziekenhuis.

Voortijdige weeënactiviteit

Wanneer de weeën vóór 37 weken beginnen (drie weken vóór de uitgerekende datum) dan spreken we van dreigende vroeggeboorte. De oorzaak blijft vaak onbekend. Begint de bevalling vóór 34 weken, dan proberen we doorgaans in het ziekenhuis met weeënremmers de bevalling nog wat uit te stellen. Begint de bevalling vóór 32 weken dan wordt u opgenomen in een academisch ziekenhuis. Weeën zijn pijnlijke samentrekkingen van de baarmoeder die toenemen in frequentie, duur en in kracht. Ook kan er bloedverlies optreden. Neem in ieder geval altijd contact op met het ziekenhuis.

Het voortijdig breken van de vliezen

Wanneer u vochtverlies heeft via de vagina, anders dan gewone afscheiding, en je hebt de 37e week nog niet bereikt, dan is dat een reden om direct contact met ons op te nemen en naar het ziekenhuis te komen. Als we vaststellen dat het inderdaad vruchtwater is, dan is dat een reden om u in het ziekenhuis op te nemen.

Jeuk

Mocht je jeuk krijgen over je hele lichaam, neem dan contact met ons op. Het kan wijzen op galstuwing: het niet doorlopen van de galstroom (zwangerschapscholestase).

Leefstijl en adviezen

Hierbij geven wij u een aantal tips om gezond zwanger te worden.

Foliumzuur

Foliumzuur is een zinvolle vitamine om te slikken. Aan vrouwen die zwanger willen worden, adviseren we om dagelijks 1 tablet van 0,5 mg foliumzuur te nemen tot 10 weken zwangerschap. Foliumzuur vermindert de kans op een kind met een open ruggetje. Foliumzuurtabletten zijn zonder recept verkrijgbaar bij de drogist of apotheek; de multivitaminetabletten specifiek bedoeld voor zwangere vrouwen bevatten ook voldoende foliumzuur.

Toxoplasmose

Toxoplasmose is een infectie die ontstaat door een parasiet. Echt ziek wordt u er meestal niet van; lusteloosheid, lichte koorts en/of opgezette klieren zijn symptomen. Heeft u eenmaal toxoplasmose gehad, dan vormt het lichaam antistoffen die afdoende beschermen tegen een nieuwe infectie. In Nederland heeft ongeveer 45% van de zwangere vrouwen geen antistoffen tegen toxoplasmose. Als de moeder vlak voor of tijdens de zwangerschap toxoplasmose heeft, kan het ongeboren kind de infectie krijgen via de placenta. De parasiet wordt overgebracht door ontlasting van katten. Gebruik daarom handschoenen als u in de tuin werkt en laat de kattenbak door iemand anders verschonen. Ook in rauw vlees kan de parasiet voorkomen. Eet daarom geen rauw vlees en eet geen ongewassen groenten of fruit.

Listeria bacterie

Zachte kazen zoals brie, camembert, roquefort, gorgonzola zijn gemaakt van ongepasteuriseerde melk. Dat is rauwe melk, er staat dan ‘au lait cru’ op de verpakking. Ongepasteuriseerde melk kan mogelijk besmet zijn met de listeria bacterie. Dit leidt in zeer zeldzame gevallen tot infectie van het kindje. Daarom is het beter deze producten te vermijden in de zwangerschap. Kazen bereid met gesteriliseerde melk mag u gewoon eten.

Medicijnen

Veel geneesmiddelen passeren de moederkoek (placenta) en beïnvloeden het ongeboren kind. In de eerste drie maanden is het gevaar het grootst. Maar ook daarna kunnen geneesmiddelen schadelijk zijn. Lees altijd de bijsluiter. Daarin moet staan of het medicijn veilig gebruikt kan worden in de zwangerschap.

Bij pijnklachten kunt u paracetamol gebruiken. Lees de bijsluiter voor de juiste dosering. Gebruikt u al voor de zwangerschap medicijnen vanwege een aandoening, bijvoorbeeld hoge bloeddruk of epilepsie, neem dan het liefst voor de zwangerschap of anders zo vroeg mogelijk in de zwangerschap contact op met de behandelend arts. Hij/zij kan dan het advies geven om het geneesmiddel te wijzigen, de dosis te verminderen of helemaal te stoppen. Maar ook om het middel juist te blijven gebruiken omdat stoppen schadelijk kan zijn.

Roken, alcohol en drugs

Roken tijdens de zwangerschap geeft grote risico’s. Zelf roken maar ook veelvuldig verblijf in een rokerige omgeving kan nadelige zijn voor de zwangerschap, omdat het de doorbloeding van de placenta en dus de zuurstoftoevoer naar het kind vermindert. Hierdoor bestaat het risico dat het kind minder goed groeit. Tijdens hun eerste levensjaren hebben kinderen van rokers vaker ziekten aan de luchtwegen en ook wiegendood komt vaker voor in gezinnen waar gerookt wordt. Het advies is: stop met roken. We kunnen u hierbij helpen volgens de V-MIS methode.

Alcohol is schadelijk voor het ongeboren kind. Grote hoeveelheden alcohol kunnen aangeboren afwijkingen veroorzaken aan het centrale zenuwstelsel, het hart en het gezicht. Voor de bevruchting tot en met de borstvoeding is het verstandig geen of zo weinig mogelijk alcohol te gebruiken. Het beste advies blijft: geen alcohol tijdens de zwangerschap.

Gebruik van harddrugs (amfetaminen, xtc, heroïne en cocaïne) in de zwangerschap is zeer schadelijk voor het ongeboren kind. Vroeggeboorte komt vaker voor en het risico op overlijden vlak voor of vlak na de geboorte is hoger. Het kind raakt in de baarmoeder al verslaafd. De baby moet direct na de geboorte op een couveuseafdeling opgenomen worden om af te kicken. Net als bij roken kan door gebruik van softdrugs (marihuana of hasj) groeiachterstand en vroeggeboorte optreden. Meld het gebruik van drugs bij de zwangerschapscontrole!

Rust

Moeheid is een vaak gehoorde klacht van zwangere vrouwen. Een zwangerschap eist nu eenmaal veel van uw lichaam. Zeker op het einde van de zwangerschap kan de dikke buik behoorlijk in de weg zitten, waardoor u niet meer in je favoriete houding kunt liggen. U moet ’s nachts regelmatig plassen en daarna is het moeilijk om de slaap weer te vatten. Leg wat kussens in uw rug of onder uw buik. Drink ’s avonds geen koffie. Een avondwandelingetje en een beker warme melk kunnen helpen. Soms is de vermoeidheid te verklaren door een gebrek aan ijzer. We bepalen daarom regelmatig het ijzergehalte in uw bloed (het Hb-gehalte). Als dat te laag is, krijgt u ijzertabletten voorgeschreven. Geef gewoon toe aan de verhoogde slaapbehoefte. De bloeddoorstroming van de baarmoeder en de placenta is het meest optimaal als uw op de linkerzij ligt.

Sauna/zonnebank

Of een hoge omgevingstemperatuur tijdens de zwangerschap kwaad kan, is niet bekend. Er zijn aanwijzingen dat de kans op een kind met een open ruggetje toeneemt bij verhoogde lichaamstemperatuur in het begin van de zwangerschap. Tijdens de zwangerschap verandert de warmteregeling van het lichaam. Vaak verdraagt u warmte slechter of ervaart u het als onaangenaam. Daarom is het beter in de eerste drie maanden niet naar de sauna te gaan. Hetzelfde geldt voor hete baden en de zonnebank. De zonnebank kan een bruine verkleuring van de gezichtshuid (zwangerschapsmasker) veroorzaken of verergeren.

Seksualiteit

Hoe iemand seksualiteit beleeft tijdens de zwangerschap, verschilt per persoon. De fysieke en emotionele veranderingen zijn vaak groot en hebben invloed op zin in seks en de beleving ervan. In het begin doen vaak de misselijkheid en de vermoeidheid de zin verminderen en tijdens de laatste weken van de zwangerschap zit de buik in de weg. In de tussenliggende periode hebben veel vrouwen juist weer meer behoefte aan seks.

Mannen kunnen door de zwangerschap wat onzeker worden. Soms is er de angst dat ze het kind tijdens het vrijen beschadigen. Die angst is ongegrond. Door een vrijpartij bevalt u nooit te vroeg. Als u te vroeg bevalt na seks, zou u ook te vroeg bevallen zijn zonder. Het is mogelijk dat u na geslachtsgemeenschap een klein beetje bloed verliest. Er is dan een bloedend wondje ontstaan. Schrik daar niet van, het bloeden houdt meestal vanzelf weer op. Als het bloedverlies aanhoudt, neem dan met ons contact op. Seks raden we af bij vaginaal bloedverlies, bij weeën activiteit vóór 37 weken zwangerschap en bij gebroken vliezen.

Sport

Lichaamsbeweging heeft voor zwangere vrouwen veel voordelen. De conditie blijft op peil, de spieren worden steviger en u vermindert de kans op aambeien, spataderen en obstipatie. Zwemmen, wandelen en fietsen kunt u de hele zwangerschap doen. Sommige sporten zoals aerobics, hardlopen en wintersport zijn toegestaan, zolang u goed naar de signalen van je lichaam luistert. Sporten die afgeraden worden, zijn: vechtsporten, krachtsporten, turnen, trampolinespringen, paardrijden en duiken.

Zwangerschapscursus

Er worden verschillende cursussen aangeboden die u kunnen helpen om gezond en fit te blijven tijdens de zwangerschap. Zoals zwangerschapsyoga, zwangerschapsmassage, zwangerschapspilates, zwangerschapszwemmen, ZwangerTotaal et cetera. Ook kunnen deze cursussen voor u en uw partner een manier zijn om u voor te bereiden op de bevalling. Uiteraard is het niet verplicht om een zwangerschapscursus te volgen.

Tandarts

Goede en regelmatige gebitsverzorging is belangrijk, zeker in de zwangerschap, want er bestaat een relatie tussen vroeggeboorte en slechte gebitsverzorging. Er bestaat meer kans op bloedend tandvlees door hormonale veranderingen. Als er verdoving nodig is of er moeten röntgenfoto’s gemaakt worden, gebeurt dat zonder gevaar.

Voeding en vitaminen

Tijdens de zwangerschap is het belangrijk gezond en gevarieerd te eten. ‘Eten voor twee’ is niet nodig. Bij een goede en gevarieerde voeding is het niet nodig extra vitaminen te gebruiken, met uitzondering van foliumzuur.

Meer info

Data voorlichtingsavonden

Data voorlichtingsavonden

  • woensdag 18 maart 2020 – 19.00 uur (vol)
  • woensdag 18 maart 2020 – 20.00 uur (vol)
  • woensdag 22 april 2020 – 19.00 uur (vol)
  • woensdag 20 mei 2020 – 19.00 uur (vol)
  • maandag 8 juni 2020 – 19.00 uur
  • woensdag 9 juli 2020 – 20.00 uur

Locatie

Voor de voorlichtingsavond verwachten wij u op de eerste verdieping, verzamelen bij de ronde rode bank bij Adrz in Goes.

Pijnbestrijding

Een bevalling gaat (meestal) gepaard met pijn en dat is een normaal verschijnsel. De duur van de bevalling en ernst van de pijn kunnen verschillen. Meestal neemt de pijn toe wanneer de ontsluiting vordert. Als uw angst en/of spanning ervaart kan dit de aanmaak van endorfines (lichaamseigen pijnstillend hormoon) belemmeren. Het is dus belangrijk om een goede manier van ontspanning te vinden en comfort te creëren, hiermee kan uw bevalling ook bespoedigd worden. De kraamverzorgende of de verpleegkundige kan helpen met adviezen over ademhalings- en ontspanningsoefeningen en over verschillende houdingen om de weeën op te vangen. Zo is er de mogelijkheid om op een skippybal te zitten. Ook onder de douche of in bad kan voor u een manier zijn om de weeën beter op te vangen.

Bekijk de folder ‘Jouw bevalling: Welke houding past bij jou?’ voor meer  voorbeelden van bevalhoudingen.

Als de pijn te veel wordt, of u vindt het moeilijk om te ontspannen, kunt u vragen om pijnstilling. In ons ziekenhuis kunt u in principe kiezen tussen een ruggenprik (epidurale analgesie) of een pijnstillende injectie. De gynaecoloog of de klinisch verloskundige geeft hierover informatie. Samen besluit u wat de meest effectieve pijnstilling is. Hierbij wordt gekeken naar de conditie van de baby en uw ontsluitingsfase.

Tijdens de zwangerschapscontrole is het belangrijk uw wensen over pijnbestrijding te bespreken. Het gebruik van de verschillende middelen hangt af van hoe u de pijn ervaart én van het verloop van de bevalling. Iedere vorm van pijnstilling vindt plaats onder CTG-registratie en onder begeleiding van de gynaecoloog of de klinisch verloskundige.

Bijzonder bevallen

De meeste bevallingen verlopen spontaan, maar soms moet een bevalling om welke reden dan ook worden bespoedigd en kiest de gynaecoloog voor een zogeheten kunstverlossing.

Vacuümextractie

Afhankelijk van de reden en de omstandigheid kan de geboorte van uw baby worden bespoedigd door middel van een zuignap (vacuümextractie), u perst zelf nog steeds mee. Dit kan alleen bij een volledige ontsluiting. De eerste fase van de bevalling, de ontsluiting, is dan al achter de rug. Het is alleen mogelijk op deze manier hulp te bieden als de baby in hoofdligging ligt en diep genoeg is ingedaald.

Wanneer een vacuümextractie?

Er kan een vacuümextractie worden gedaan als de:

  • conditie van de moeder of die van het kind zodanig is, dat de uitdrijving snel moet verlopen
  • uitdrijving niet vordert na lang persen
  • moeder niet mag persen vanwege een ziekte zoals hart- en longaandoening

Stuitligging

Als uw kindje in een stuit ligt krijgt u van de gynaecoloog uitleg over welke vorm van bevallen in uw situatie het beste is. Dat kan een vaginale bevalling of een keizersnede zijn. Samen maakt u een plan over hoe u gaat bevallen.

De keizersnede

Een keizersnede (Sectio Caesarea) is een operatie onder plaatselijke verdoving (ruggenprik) of algehele narcose waarbij de baby door een operatie ter wereld komt. Uw partner mag bij de keizersnede aanwezig zijn.

Wanneer is een keizersnede nodig?

Soms is al voor de uitgerekende datum bekend dat een vaginale bevalling niet mogelijk is en wordt een keizersnede gepland. Een keizersnede is nodig:

  • als de placenta voor de baarmoedermond ligt
  • wanneer er afwijkingen van het bekken zijn
  • als de baby mogelijk zuurstofgebrek krijgt en een normale bevalling niet afgewacht kan worden
  • als mogelijk aan het eind van een eerdere zwangerschap een keizersnede is uitgevoerd
  • als na volledige ontsluiting van de baarmoedermond de baby niet voldoende is ingedaald en de baring na enige tijd persen onvoldoende vordert
  • als vaginale geboorte bij stuitligging niet verantwoord lijkt na beoordeling door de gynaecoloog
  • om diverse andere redenen waarbij de geboorte niet op de gewone manier kan plaatshebben, bijvoorbeeld een dwarsligging of een uitgezakte navelstreng of wanneer de baby vroeger in de zwangerschap geboren moet worden
  • ook tijdens de bevalling kunnen er situaties ontstaan waardoor een keizersnede nodig is

Wat gebeurt er bij een keizersnede?

Bij een geplande (primaire) keizersnede vindt voorafgaand aan de operatie een medisch onderzoek plaats naar uw gezondheidstoestand. Dit gebeurt door de anesthesioloog op het preoperatieve spreekuur. De keuze tussen plaatselijke verdoving en algehele verdoving (narcose) wordt uitgelegd en in overleg met u bepaald. Verder wordt er een aantal voorbereidingen getroffen zoals bij elke operatie.

Gentle Sectio 

Bij een geplande keizersnede kunt u in ons ziekenhuis met een Gentle sectio bevallen. Via een buikoperatie proberen wij uw baby op een zo natuurlijk mogelijke manier ter wereld te brengen. Het uitgangspunt is dat moeder en haar partner meer betrokken worden bij de ingreep en dat de baby na de geboorte bij de ouders blijft. De kinderarts is altijd aanwezig bij de geboorte en onderzoekt of de  baby in goede conditie is en tot en met het einde van de operatie bij de moeder mag blijven.

De baby wordt bloot op de borst bij de moeder gelegd en bedekt met een warme molton om afkoeling te voorkomen. Voordelen direct huid op huidcontact:

  • hechting moeder-kind verloopt beter
  • borstvoeding komt sneller op gang
  • baby’s zijn rustiger, hebben een stabielere hartslag, ademhaling en bloedsuikerwaarden

Een Gentle Sectio is alleen mogelijk bij een geplande sectio rond de uitgerekende datum als er geen complicaties verwacht worden en als de moeder kiest voor een ruggenprik. De Gentle Sectio kan van maandag tot en met vrijdag, op bepaalde tijden.

Voorbereiding op de keizersnede

Om de kans op een infectie te verkleinen is het belangrijk dat u één week voor de keizersnede het schaamhaar niet meer wegscheert. Op de dag zelf moeten sieraden, piercings, nagellak, make-up, contactlenzen en eventueel kunstgebit verwijderd worden. Je krijgt een operatiehemd aan. Vlak voor de operatie krijgt u een blaaskatheter. De dag voor de keizersnede komt u voor een opnamegesprek. Tijdens dit gesprek met een verpleegkundige van de kraamafdeling wordt een aantal vragen met u doorgenomen en kunt u uw wensen kenbaar maken. Bij het laboratorium laat u bloedprikken om de uitgangswaarde te bepalen.

Operatiekamer

De gynaecoloog maakt een horizontale snede vlak boven het schaambeen. Dit litteken is later nauwelijks meer te zien. De baby wordt uit de baarmoeder getild (dit is het geboortetijdstip) en de navelstreng wordt afgebonden en doorgeknipt. Vervolgens worden de placenta en de vliezen verwijderd. Bij een geplande keizersnede mogen uw baby en uw partner met u mee naar de uitslaapkamer (recovery). Als dit niet mogelijk is, gaan de partner en de baby naar de kraamafdeling waarbij de baby voor het eerste contact bloot bij de partner mag liggen.

De baby

Soms kan een baby die met de keizersnede wordt geboren wat moeite hebben met ademhalen. Om de conditie van de baby te beoordelen, wordt het na de geboorte door een kinderarts uitvoerig onderzocht en zo nodig behandeld. Het is toegestaan om foto’s te maken tijdens de keizersnede, doe dit wel in overleg. Filmen is niet toegestaan.

Controles en verzorging

Kort na de keizersnede heeft u waarschijnlijk pijn. Dit wordt veroorzaakt door de wond of  door naweeën. De verpleegkundige vraagt regelmatig hoe het met de pijn is. Hierbij gebruikt zij een zogenaamde pijnscore. Op een schaal van 1 tot 10 kunt u uw pijn aangeven. 0 is geen pijn en 10 ondragelijke pijn. Aan de hand van de pijnregistratie krijgt u zo nodig aanvullende pijnmedicatie toegediend.

  • Na de operatie kunt u wat slap en duizelig voelen bij het opstaan en kunt u last hebben van darmkrampen.
  • In de meeste gevallen bent u na een dag weer zover hersteld dat het infuus en de blaaskatheter worden verwijderd.
  • Uw eetlust komt weer terug en vrij snel kunt u al wat gemakkelijker uit bed komen.
  • Na een plaatselijke verdoving heeft u de eerste uren na de operatie nog geen controle over uw benen.
  • Na een keizersnede worden altijd regelmatig bloeddruk, pols, temperatuur, bloedverlies en de hoeveelheid urine gecontroleerd.
  • Er worden oplosbare hechtingen gebruikt.
  • U krijgt, om trombose te voorkomen, eenmaal per dag antistolling.
  • In principe mag u op de derde dag, indien er geen verdere problemen zijn ontstaan, weer naar huis.
  • Voor u met ontslag gaat, kunt u de folder ‘Keizersnede – richtlijnen voor thuis’ doornemen. Daarin staan tips en adviezen.

Verzorgen van je baby

Uw partner wordt direct betrokken bij de zorg voor uw baby en zodra u daar zelf toe in staat bent, kunt u samen de zorg voor u baby nemen. Er is altijd een verpleegkundige of kraamverzorgende bij u in de buurt om te helpen en om adviezen en tips te geven.

Inleiden van de bevalling

Soms is het beter niet te wachten tot de bevalling spontaan op gang komt. In dat geval brengt de verloskundige of gynaecoloog de bevalling kunstmatig op gang. Dit wordt ook wel inleiden (inductie) genoemd. Afhankelijk van hoe de baarmoedermond aanvoelt tijdens het inwendig onderzoek kan er eerst besloten worden tot primen (het aanrijpen), de stap vóór inleiden. Inleiden gebeurt met het kunstmatig breken van de vliezen en meestal met medicijnen die de weeën stimuleren.

Wanneer wordt een bevalling ingeleid?

Veel voorkomende redenen zijn:

  • wanneer de zwangerschap te lang duurt. Als de zwangerschap meer dan 42 weken duurt, raakt het kind in een minder goede conditie
  • een achteruitgang van de werking van de placenta (moederkoek) door bijvoorbeeld hoge bloeddruk of suikerziekte. Hierbij loopt het kind het risico dat het te weinig zuurstof en voedingsstoffen krijgt
  • wanneer 24 uur of langer na het breken van de vliezen de bevalling niet spontaan wil beginnen. Er bestaat dan kans op een infectie van moeder en kind
  • (ernstige) vertraging van de groei van het kind
  • eventueel andere individuele redenen

Primen (aanrijpen)

Als de baarmoedermond nog ‘onrijp’ is, dat wil zeggen nog stug, lang en waarbij er nog geen of beperkte ontsluiting is, dan kan er nog niet worden ingeleid. Er wordt dan eerst gekozen voor het aanrijpen (primen of voorbereiden) van de baarmoedermond. Het primen van de baarmoedermond gebeurt door het plaatsen van een foleycatheter. De catheter wordt in de baarmoeder gebracht en de ballon wordt gevuld met water. Door lichte tractie en druk kan er ontsluiting van de baarmoedermond ontstaan. De catheter stimuleert ook het vrijkomen van een natuurlijk hormoon. Dit noemen we mechanische inductie. De foleycatheter blijft maximaal twee dagen zitten. Zijn de vliezen gebroken, dan zal de baarmoedermond op een andere manier geprimed worden, via vaginale tabletten. In de vagina wordt een tablet met prostaglandines hormoon ingebracht. Dit bevordert het rijpen van de baarmoedermond en kan harde buiken/krampen veroorzaken. Dit noemen we chemische inductie. Vaak kan de dag daarna de bevalling echt worden ingeleid als de baarmoedermond ‘rijp’ is. Soms is het nodig deze methode (het aanrijpen) te herhalen, maar het kan zijn dat er spontaan ontsluitingsweeën komen en dat de bevalling zonder verder ingrijpen doorzet.

Inleiden

Bij een voldoende rijpe baarmoedermond kan er dan worden ingeleid. De gynaecoloog of de verloskundige breekt voorafgaand de vliezen. En als het nodig is, krijg je via een infuus medicijnen toegediend (oxytocine), waardoor de weeën worden ‘opgewekt’ en die de bevalling op gang helpen. De hartslag van de baby en de weeënactiviteit worden geregistreerd door middel van een CTG (cardiotocogram).